Cynk i L-karnozyna – czym jest PepZin GI, jak działa kompleks i na co zwrócić uwagę?
Cynk należy do najważniejszych mikroelementów występujących w organizmie człowieka. Uczestniczy w licznych procesach metabolicznych i jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania wielu układów. Choć większość osób kojarzy go przede wszystkim z odpornością, cynk bierze także udział w syntezie białek, prawidłowym metabolizmie makroskładników odżywczych oraz ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
W suplementach diety cynk występuje w rozmaitych postaciach chemicznych. Można spotkać między innymi cytrynian cynku, glukonian, pikolinian oraz różne kompleksy mineralno-organiczne. Jedną z mniej znanych form jest połączenie cynku z L-karnozyną, oferowane między innymi pod nazwą handlową PepZin GI.
Czym dokładnie jest ten kompleks? Jak odczytywać zawartość cynku na etykiecie? Dlaczego producenci łączą go z mastyką, aloesem lub innymi składnikami roślinnymi? Odpowiadamy na te pytania i wyjaśniamy, jak świadomie porównywać preparaty zawierające cynk.
Dlaczego cynk jest ważny dla organizmu?
Cynk jest pierwiastkiem śladowym, który występuje w wielu tkankach i uczestniczy w aktywności licznych enzymów. Bierze udział w procesach związanych z syntezą DNA, metabolizmem białek i prawidłowym funkcjonowaniem komórek. Ponieważ organizm nie ma dużych, łatwo dostępnych zapasów tego pierwiastka, jego regularne dostarczanie z pożywieniem jest istotnym elementem prawidłowej diety.
W Unii Europejskiej dopuszczone są określone oświadczenia zdrowotne dotyczące cynku. Można między innymi informować, że cynk pomaga w prawidłowym metabolizmie makroskładników odżywczych, prawidłowej syntezie białka oraz ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. Wspiera również prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
Nie oznacza to, że przyjmowanie coraz większych ilości cynku automatycznie przynosi dodatkowe korzyści. Jest to składnik odżywczy potrzebny w określonych ilościach, a zarówno jego niedobór, jak i nadmierne spożycie mogą mieć niekorzystne konsekwencje.
Gdzie naturalnie występuje cynk?
Cynk można znaleźć w różnych produktach spożywczych, w tym w mięsie, owocach morza, nabiale, jajach, roślinach strączkowych, pestkach dyni oraz produktach pełnoziarnistych. Ilość cynku przyswajana z żywności zależy nie tylko od jego zawartości, ale również od składu całego posiłku.
Przykładowo produkty roślinne mogą zawierać fityniany, które utrudniają wchłanianie niektórych składników mineralnych. Nie oznacza to jednak, że dieta oparta na produktach roślinnych musi prowadzić do niedoborów. Znaczenie ma jej różnorodność, sposób przygotowania żywności i ogólny bilans składników odżywczych.
Suplementacja może być rozważana wtedy, gdy istnieje uzasadniona potrzeba uzupełnienia diety. Warto jednak pamiętać, że sam fakt obecności cynku w suplemencie nie oznacza, że każda osoba powinna go dodatkowo przyjmować.
Czym jest L-karnozyna?
L-karnozyna jest dipeptydem zbudowanym z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Występuje naturalnie w organizmach zwierząt i ludzi, między innymi w tkance mięśniowej oraz układzie nerwowym.
L-karnozyna jest przedmiotem zainteresowania badaczy ze względu na swoje właściwości chemiczne i udział w różnych procesach biologicznych. W literaturze naukowej opisuje się między innymi jej zdolność do buforowania jonów wodorowych oraz udział w reakcjach zachodzących w tkankach.
Warto jednak odróżnić obserwacje dotyczące samej L-karnozyny od potwierdzonych efektów suplementacji konkretnymi produktami. Nie każda cecha związku obserwowana w laboratorium przekłada się na jednoznacznie udowodnioną korzyść kliniczną u człowieka.
PepZin GI – na czym polega połączenie cynku z L-karnozyną?
PepZin GI jest handlową nazwą kompleksu składającego się z cynku i L-karnozyny. W przeciwieństwie do preparatu zawierającego cynk oraz osobno dodaną L-karnozynę, jest on opisywany jako określony kompleks tych składników.
W materiałach naukowych można spotkać określenie zinc-L-carnosine lub zinc carnosine. W literaturze dotyczącej tego połączenia analizowano między innymi jego właściwości w kontekście przewodu pokarmowego. Wyniki poszczególnych badań nie oznaczają jednak, że każdy suplement z PepZin GI jest lekiem albo że można przypisywać mu działanie lecznicze.
Należy pamiętać, że suplementy diety nie zastępują leczenia chorób żołądka, przełyku i jelit. Takie objawy jak utrzymujący się ból brzucha, trudności z połykaniem, nawracające wymioty, smolisty stolec lub niezamierzona utrata masy ciała wymagają konsultacji medycznej.
Jak prawidłowo odczytywać ilość PepZin GI na etykiecie?
Jednym z najważniejszych elementów świadomego zakupu jest odróżnienie ilości całego kompleksu od ilości zawartego w nim cynku.
Załóżmy, że producent deklaruje 37,5 mg kompleksu PepZin GI w jednej kapsułce, w tym 5 mg cynku. Taki zapis oznacza, że 5 mg cynku stanowi część wskazanych 37,5 mg kompleksu. Nie należy dodawać tych wartości do siebie ani zakładać, że preparat dostarcza 37,5 mg samego cynku.
To szczególnie istotne w przypadku osób, które korzystają jednocześnie z kilku suplementów mineralnych. Łączną ilość cynku należy obliczać na podstawie zawartości pierwiastka, a nie masy soli, chelatu czy kompleksu podanej na etykiecie.
Co oznacza 50% lub 100% RWS cynku?
RWS to referencyjna wartość spożycia wykorzystywana w znakowaniu żywności. W Unii Europejskiej dla cynku wynosi ona 10 mg dziennie.
Jeżeli suplement zawiera 5 mg cynku w jednej kapsułce, odpowiada to 50% RWS. W przypadku 10 mg cynku jest to 100% RWS. Takie wartości ułatwiają porównywanie produktów, ale nie oznaczają automatycznie indywidualnego zapotrzebowania każdego człowieka.
Rzeczywiste zapotrzebowanie zależy między innymi od wieku, płci, stanu fizjologicznego i sposobu odżywiania. Osoby podejrzewające niedobór cynku powinny rozważyć konsultację ze specjalistą zamiast samodzielnie przyjmować bardzo wysokie dawki.
Gastro Comfort NOW Foods – kompleks PepZin GI z ekstraktami roślinnymi
Przykładem produktu wieloskładnikowego jest NOW Foods Gastro Comfort z PepZin GI – 60 kapsułek.
W jednej kapsułce preparatu znajduje się 37,5 mg kompleksu cynku z L-karnozyną PepZin GI, w tym 5 mg cynku. Formułę uzupełniają mastyka, ekstrakt z wewnętrznej części liścia aloesu oraz kora wiązu czerwonego.
Jest to przykład produktu, w którym połączono składnik mineralny z kilkoma surowcami roślinnymi. Sama obecność takich składników nie stanowi potwierdzenia, że preparat leczy chorobę wrzodową, refluks czy zakażenie Helicobacter pylori.
Mastyka – czym jest żywica Pistacia lentiscus?
Mastyka, określana również jako mastyks, jest naturalną żywicą pozyskiwaną z pistacji kleistej (Pistacia lentiscus). Szczególnie rozpoznawalna jest żywica pochodząca z greckiej wyspy Chios, gdzie jej zbiór ma wielowiekową tradycję.
Żywicę pozyskuje się poprzez wykonywanie nacięć na pniu i gałęziach drzewa. Wypływająca substancja stopniowo twardnieje, tworząc charakterystyczne krople. Mastyka jest wykorzystywana między innymi jako składnik spożywczy, aromatyczny i surowiec do produkcji suplementów diety.
Osoby zainteresowane tym składnikiem mogą zapoznać się z Aliness Mastika 500 mg – 60 kapsułek roślinnych. Jest to produkt zawierający mastykę jako składnik charakterystyczny, dzięki czemu można porównać jego skład z preparatami wieloskładnikowymi.
Aloes i wiąz czerwony – dlaczego występują w suplementach?
Aloes jest rośliną znaną przede wszystkim z charakterystycznych, mięsistych liści. W produktach spożywczych i suplementach wykorzystuje się różne rodzaje surowców aloesowych, dlatego bardzo ważne jest sprawdzenie, czy producent podaje wewnętrzną część liścia, czy inny rodzaj ekstraktu. Poszczególne surowce mogą znacząco różnić się składem i profilem bezpieczeństwa.
Wiąz czerwony (Ulmus rubra) to drzewo pochodzące z Ameryki Północnej. Jego kora zawiera naturalne składniki śluzowe, które w kontakcie z wodą mogą tworzyć charakterystyczną lepką konsystencję. W tradycji zielarskiej kora wiązu była wykorzystywana jako surowiec roślinny, a obecnie występuje także w wybranych suplementach.
Warto jednak odróżniać właściwości fizyczne surowca od udowodnionego działania leczniczego konkretnego produktu. Obecność aloesu czy kory wiązu w formule nie pozwala automatycznie przypisywać jej skuteczności w leczeniu określonych chorób przewodu pokarmowego.
Cynk i suplementacja – czy można przyjmować go za dużo?
Tak. Nadmierne spożycie cynku może powodować działania niepożądane. Wśród opisywanych objawów znajdują się nudności, wymioty, bóle brzucha, zawroty głowy i zaburzenia apetytu. Szczególnie ważne jest ryzyko związane z długotrwałym przyjmowaniem nadmiernych dawek.
Wysokie ilości cynku mogą zmniejszać wchłanianie miedzi, co przy przewlekłym nadużywaniu może prowadzić do jej niedoboru. Dlatego nie należy łączyć kilku preparatów cynkowych bez sprawdzenia łącznej dziennej porcji.
Znaczenie ma również fakt, że cynk może oddziaływać z wybranymi lekami. Dotyczy to między innymi niektórych antybiotyków. W takich sytuacjach czas przyjmowania suplementu i leku powinien być uzgodniony z lekarzem lub farmaceutą.
Jak porównywać suplementy zawierające cynk?
Podczas zakupów warto zacząć od sprawdzenia ilości cynku elementarnego w zalecanej dziennej porcji. Następnie należy zwrócić uwagę na postać chemiczną składnika, pozostałe substancje oraz ewentualne ograniczenia dotyczące stosowania.
Pomocne może być także porównanie różnych produktów dostępnych w kategorii minerały i suplementy mineralne w sklepie EVITA. W tej kategorii znajdują się preparaty z cynkiem w różnych postaciach oraz produkty łączące go z innymi składnikami odżywczymi.
Dobrze dobrany suplement powinien odpowiadać rzeczywistej potrzebie, a nie wyłącznie atrakcyjnemu hasłu na etykiecie. W wielu przypadkach pierwszym krokiem powinno być przyjrzenie się diecie oraz upewnienie się, czy dodatkowa suplementacja jest w ogóle potrzebna.
Najczęściej zadawane pytania o PepZin GI
Czy PepZin GI to to samo co zwykły cynk?
Nie. PepZin GI jest określonym kompleksem cynku i L-karnozyny. Zawartość cynku elementarnego jest tylko częścią masy całego kompleksu.
Czy PepZin GI zawiera L-karnozynę?
Tak. L-karnozyna jest jednym z dwóch podstawowych składników tego kompleksu.
Czy PepZin GI leczy Helicobacter pylori?
Nie należy przedstawiać suplementu z PepZin GI jako leczenia zakażenia Helicobacter pylori. Takie zakażenie wymaga odpowiedniej diagnostyki i, jeśli istnieją wskazania, leczenia zgodnego z zaleceniami medycznymi.
Czy można łączyć PepZin GI z innymi preparatami cynku?
Przed połączeniem trzeba sprawdzić łączną zawartość cynku ze wszystkich suplementów. Nadmierna podaż pierwiastka może być szkodliwa.
Czy mastyka i PepZin GI to ten sam składnik?
Nie. Mastyka jest żywicą roślinną pozyskiwaną z Pistacia lentiscus, natomiast PepZin GI to kompleks cynku i L-karnozyny.
Czy cynk można przyjmować z antybiotykami?
Niektóre antybiotyki mogą wchodzić w interakcje z cynkiem, co może zmniejszać ich wchłanianie. Sposób i odstępy przyjmowania należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą.
Podsumowanie
PepZin GI jest interesującym przykładem kompleksu mineralno-organicznego zawierającego cynk i L-karnozynę. Najważniejsze podczas wyboru suplementu jest prawidłowe odczytanie zawartości cynku, zrozumienie składu oraz uwzględnienie ewentualnych interakcji i przeciwwskazań.
W preparatach wieloskładnikowych należy dodatkowo przyjrzeć się ekstraktom roślinnym oraz ich ilościom. Suplementy mogą uzupełniać dietę, ale nie powinny zastępować diagnostyki i leczenia chorób przewodu pokarmowego.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji medycznej.
Źródła: NIH Office of Dietary Supplements, Zinc – Fact Sheet for Health Professionals; oficjalna karta produktu NOW Foods Gastro Comfort.